Fotojournalist Daniël Koning pleitte kort geleden voor een beroepseed voor fotojournalisten en documentaire fotografen waarin ze beloven “zuivere stukjes werkelijkheid” te maken. Dat biedt volgens hem een waarborg tegen digitale manipulatie.
Beroepseed fotografen?
Mariëlle
Bakker, organisator Frederik Muller Congres, voorzitter PR-groep
“ Mmm, moeilijk. Aan
de ene kant moet je als fotograaf gewoon kleine dingen kunnen
wegbrushen. Aan de andere kant kun je in documentaire fotografie
natuurlijk niet zomaar gaan zitten veranderen. Zo’n beroepseed
zou wel goed zijn, dat is duidelijk voor de redactie, maar of het
realistisch is, is de vraag. Dan houdt je weinig volkomen echt werk
over. Wonderlijk genoeg hebben de fotografen die ik heb gesproken
geen problemen met manipulatie, fotoredacties wel.”
Serge Ligtenberg,
fotograaf, winnaar Zilveren Camera 1994, docent Journalistieke
Fotografie
“Onzin! Een
beroepseed is helemaal niet nodig. Een fotoredactie moet gewoon
duidelijk stelling nemen: manipuleren is niet toegestaan, niet
vooraf, niet achteraf, heel simpel; als je dat doet, dan vlieg je
eruit. In Amerika hebben alle kranten zo’n code voor
fotografen; nieuwsfoto’s worden niet gemanipuleerd. Daar ben
je fotograaf voor. Als je wilt manipuleren, dan moet je maar
kunstenaar worden ofzo. Als het publiek niet in een keer kan zien
dat het om een gemanipuleerde foto gaat, dan dien je dat erbij te
vermelden. Een fotograaf moet eerlijke, betrouwbare beeldtaal
gebruiken zodat de kijker zelf een mening kan vormen.”
Micha Klein, VJ,
schilder, computerartist
“Jaaa goed idee.
Want? Nou, persfotografen moeten eerlijk, waarachtig, duidelijk hun
vak bedrijven. Als je naar alle recente gevallen van manipulatie
kijkt, is er kennelijk zo’n beroepseed nodig. Misschien moet
er wel een vereniging van fotografen opgericht worden die niet
manipuleren, met een beroepscode á la ‘ Dogma’
van Lars von Trier. Alles echt, geen poespas.”
Edie Peters,
voormalig chef fotoredactie de Volkskrant, initiatiefnemer
photoq.nl, docent Beeldredactie
“Ik ben niet zo voor
uitsluiting uit de professie vanwege digitaal manipuleren, omdat het
moeilijk is vast te stellen wat digitale manipulatie precies is.
Daarbij is digitale manipulatie niet het grote probleem, het komt
niet zo vaak voor in persfotografie. Het zijn vooral de
ensceneringen die zich vaak voordoen. Ik begrijp het wel als je een
storend stopcontact in de muur of de koortslip van je
geportretteerde wegwerkt. Je kunt de ethiek niet in regels
afdwingen. De fotograaf moet streng zijn voor zichzelf: eerlijk
duurt het langst. Belangrijk is om hierover te blijven discussiëren.
Voor mijzelf zeg ik: liever een matige foto die echt is, dan een
mooie die nep is.”
Marjolijn Ruyg,
docent Visual Design
“Ja, ik zou voor
zo’n beroepseed zijn. Dat je kunt zeggen: “je legt de
eed af, als je je er niet aan houdt is het contactbreuk’. Weet
je, wat Serge zegt over eerlijkheid en betrouwbaarheid begrijp ik
.Vertrouwen is heel belangrijk. In de fotojournalistiek wil je er
niet de hele tijd over nadenken of iets nu echt is of niet. Ik voel
ook wel wat voor een systeem waarin je in fasen aangeeft wat er
precies met een foto is gebeurd. Dus dat je dat gewoon laat zien.
Dat lijkt me best leuk, met het origineel erbij. Dan is het ook een
soort signatuur van de fotograaf.”
Rebecca, student
Media en Informatiemanagement
“Een eed gaat wel
heel ver, want hoe ver gaat manipulatie? Wat manipuleer je?
Moeilijk. Het is aan de fotograaf zelf en zijn normen en waarden.
Wat echt niet kan natuurlijk is die foto van Brian Walski. Een
keurmerk voor echte foto’s zou wel een goed idee zijn, maar
geen eed.”
Lieuwe J. Zander,
fotograaf van o.a. kalenders en ansichten
“Luister, mijn
mening is dat de fotografen die dat vinden niks te eten hebben. Van
de 6000 persfotografen in Nederland verdienen er maar 300 iets. Wie
is die Daniël Koning? Goede fotografen hebben helemaal geen
manipulatie nodig. Kijk dames, (wijst naar foto van een ijsschots)
een beetje wit of blauw erbij kan, maar moet niet nodig zijn. Ik heb
zelf maar één keer gemanipuleerd. Voor een
molenkalender. Er stond een visser op mijn foto. Vanwege het
portretrecht heb ik zijn gezicht onherkenbaar gemaakt door zijn arm
voor zijn hoofd te plaatsen. Dat was de enige reden. Oh ja, een
beroepseed…ehm…niet noodzakelijk, je moet gewoon zelf
weten wat wel en wat niet kan.”
Terug