Check this out!
Yesmen zaaien verwarring via internet
door Frans Bieckmann
Wie zich verdiept in de
discussie over vrijhandel zal regelmatig de website van de
Wereldhandelsorganisatie (WTO) bezoeken. Overzichtelijk, sober
vormgegeven, niet te vol, korte nieuwsberichten, een agenda en
doorklikmogelijkheden. Als je de site1
dus weer eens snel scant, zie je niets bijzonders. Maar sinds 20 mei
2002 opende die site plotseling met een bijzonder nieuwsbericht:
‘WTO to announce schedule for disbanding’. Daarna wordt
uitgelegd dat de WTO na een uitgebreide evaluatie van het huidige
vrijhandelsbeleid en de effecten daarvan op ontwikkelingslanden,
besloten heeft in vier maanden al zijn activiteiten stop te zetten.
‘De WTO komt terug als een nieuw handelsorgaan dat ervoor
zorgt dat handel de armen echt ten goede komt.’
Diezelfde boodschap droeg een
WTO-vertegenwoordiger uit op een conferentie van accountants in
Sydney, Australië, op 21 mei. De eerste stap was verplaatsing
van het WTO-hoofdkwartier van Genève naar een arm land.
Persberichten werden uitgestuurd, media wierpen zich erop en in het
Canadese parlement werden vragen gesteld, zo is te lezen in een
artikel op de nieuwe Nederlandse verzamelsite van de
globaliseringsbeweging www.globalinfo.nl (met vooral veel
achtergrondartikelen).2
De hele gebeurtenis bleek een actie te zijn van
de yesmen 3
een los verband van actievoerders die onder meer via internet
verwarring zaaien. Om meer inzicht te krijgen in de manier waarop
zij dat doen, klik heen en weer tussen www.gatt.org en
www.wto.org (en lees aandachtig!). Het is een subtiele manier
van actievoeren, die zich in de globaliseringbeweging steeds verder
verspreid (zie bijvoorbeeld de lijst met voorbeelden op
www.rtmark.com, met onder ‘past projects’
onder meer de activiteiten van de yesmen). Het principe is
veel ouder: al sinds dada en de situationisten4,
later kwamen provo in Nederland en de Duitse Spassguerrilla, wordt
via het ‘inbreken’ of hacken van bestaande culturele of
politieke praktijken geprobeerd het publiek op het verkeerde been te
zetten. Kleine wijzigingen of omkeringen worden aangebracht,
waardoor de inhoud absurd begint te lijken – met het idee dat
mensen daarmee aan het denken gezet worden over de praktijken van de
betreffende organisatie – of ineens het tegendeel aantoont.
Vaak zijn tegenwoordig ook multinationals het doelwit van dergelijke
actiegroepen, zoals bijvoorbeeld de ‘Adbusters’. 5
Voor wie dit alles maar
destructief vindt en wil weten wat ‘ze nou eigenlijk willen’,
het is niet alleen misleiding en het zaaien van twijfel. Klik op
www.gatt.org door op de ‘press release’ van het
nieuws over de opheffing van de WTO, en vervolgens op ‘numerous
studies’; een lijst met bronnen en links verschijnt naar
artikelen en documenten van ondermeer de Wereldbank, de VN, de
Financial Times en Unctad, die de stelling van de websitemakers
onderbouwen dat de huidige globalisering leidt tot meer ongelijkheid
en armoede.
Dit stuk verscheen eerder in
Vice Versa, vakblad voor ontwikkelingssamenwerking, jaargang
36 2002/3
Hyper-Noten