John Negroponte: 'de onderkoning van de USS Honduras'

Door Martin Hulsing

Extra! 19 oktober 2001. Sinds 9 oktober duikt de naam van John Negroponte op in alle Nederlandse kranten. Als kersverse ambassadeur voor de VN overhandigde hij namens de VS de brief aan de Veiligheidsraad met de belangrijke mededeling, dat 'mogelijk zal blijken dat onze zelfverdediging acties vereist tegen andere organisaties en staten.' Het is opmerkelijk dat bij geen enkele journalist een lampje is gaan branden bij het horen van die naam. Negroponte is namelijk geen onbekende in de wereld van het terrorisme. Zijn benoeming tot ambassadeur bij de VN om 'de strijd tegen het terrorisme' te voeren, is een klassieker die Orwell zeker gewaardeerd zou hebben.
John Negroponte heeft als diplomaat een flinke staat van dienst. Begonnen als politiek medewerker op de Amerikaanse ambassade in Saigon tijdens de Vietnamoorlog, komt hij pas echt tot bloei als ambassadeur in de Filipijnen, Mexico en vooral Honduras, van 1981 tot 1985. Door zijn belangrijke rol als spil binnen de Amerikaanse militaire operaties in Midden-Amerika verwierf hij zich de bijnaam 'de onderkoning'

Carrière

John Negroponte heeft als diplomaat een flinke staat van dienst. Begonnen als politiek medewerker op de Amerikaanse ambassade in Saigon tijdens de Vietnamoorlog, komt hij pas echt tot bloei als ambassadeur in de Filipijnen, Mexico en vooral Honduras, van 1981 tot 1985. Door zijn belangrijke rol als spil binnen de Amerikaanse militaire operaties in Midden-Amerika verwierf hij zich de bijnaam 'de onderkoning'.à vervolg zie pagina 2 De voorganger van Negroponte in Honduras, Jack Binns, begint het dun door de broek te lopen als hij wordt geconfronteerd met de ideeën van Gustavo Alvarez, hoofd van het Hondurese leger, die zijn bewondering uitspreekt over de wijze waarop de militairen in Argentinië met subversieven omgaan. In een telegram waarschuwt hij Washington. Wanneer vier maanden later Thomas Nativi, een 33-jarige professor op klaarlichte dag wordt ontvoerd, waarschuwt Binns Washington opnieuw. Om het geweld van de militairen te stoppen geeft hij het advies te dreigen met het stilleggen van de militaire hulp aan Honduras. "Deze adviezen werden in Washington ontvangen met een donderende stilte", aldus Binns die enkele maanden later zijn biezen kon pakken, om vervangen te worden door John Negroponte.

De Argentijnse methode
Dan begint het allemaal pas echt. De militaire hulp aan Honduras schiet omhoog van $3,9 miljoen dollar in 1980 tot $77,4miljoen in 1984. Het kleine landje werd zo volgestouwd met Amerikaans wapentuig en militairen dat men sprak van de 'USS Honduras'. Nu ook kwam de kans voor Gustavo Alvarez om zijn 'Argentijnse methode' tot bloei te brengen door het opzetten van het beruchte Bataljon 316. Leden van Bataljon 316 werden naar een geheime lokatie in de VS gevlogen om lessen te volgen in 'opsporing en ondervraging'. Later volgen ook trainingen in Honduras zelf door de CIA en Argentijnse militairen. "De lessen bestonden uit drie weken klassikaal onderwijs, met daarna twee weken praktijk, waaronder het ondervragen van echte gevangenen door de studenten", aldus Richard Stolz die toen plaatsvervangend hoofd van operaties van de CIA was.
In een grondig onderzoek van de Baltimore Sun (11/6/95, Unearthed: Fatal Secrets) wordt het verhaal verteld van de militaire aanwezigheid van de VS in Honduras. Slachtoffers én daders schetsen in gruwelijke details een beeld van deze periode en met name van Bataljon 316. Vanaf de benoeming van Negroponte nemen ontvoeringen, verdwijningen en martelingen hand over hand toe. Vrijwel iedere dag stonden de Hondurese kranten vol met berichten over het geweld van de militairen en paginagrote advertenties met foto's van de vermisten. Voormalig Hondurees congreslid Efrain Diaz Arrevillaga zegt dat hij verschillende malen met Amerikaanse diplomaten, onder wie Negroponte, heeft gesproken om iets te doen aan het geweld van de militairen. "Maar zij deden er niets aan en zwegen". Het overgrote deel van de slachtoffers waren "studenten die demonstreerden voor het vrijlaten van politieke gevangenen, vakbondsleiders die stakingen organiseerden voor hogere lonen, journalisten die kritiek hadden op de militairen en docenten die een redelijk schoolgeld eisten voor de armen".

Legion of Merit
De belangrijkste taak van Negroponte is het kalmeren van het Amerikaanse congres en de pers die zijn verhalen slikken als zoete koek. "Er zijn geen politieke gevangen in Honduras", stond er in het rapport van Buitenlandse Zaken uit 1983 dat door de ambassade werd voorbereid, onder directe supervisie van Negroponte." In datzelfde jaar krijgt generaal Gustavo Alvarez Martinez, die ook persoonlijk leiding gaf aan Bataljon 316, voor zijn bewezen diensten van de regering Reagan de 'Legion of Merit' als "aanmoediging voor de successen in het democratiseringsproces van Honduras".
Hoewel er door de regering van Honduras in 1993 een lijst wordt opgesteld met de namen van 184 personen die nog steeds worden vermist, is het hele verhaal Honduras voor John Negroponte een 'side show'. Zijn grootste verdiensten lagen in het organiseren van de contralegers die het linkse regime in Nicaragua op de knieeën moesten dwingen. Voor de contra-terreur werden de VS veroordeeld door het Internationaal Gerechtshof in Den Haag, ook de Veiligheidsraad sprak zich uit tegen het 'onwettig gebruik van geweld'. Een vorm van internationaal terrorisme op grote schaal. Hetgeen uiteraard stuitte op een veto van de VS. Voor de contra-oorlog tegen Nicaragua ontwikkelden de VS een geheel nieuw concept, het zogenaamde Low Intensity Conflict. Dat wil zeggen geen directe oorlog tegen soldaten, maar gericht tegen de burgerbevolking. Een totaalpakket bestaande uit een economische boycot, propagandacampagnes en militaire aanvallen louter en alleen op civiele doelen, waaronder scholen, ziekenhuizen en landbouwcollectieven.
Een aaneenrijging van oorlogsmisdaden, zonder echt een oorlog te voeren. Met als resultaat zo'n 30.000 doden.
De Britse journalist John Pilger merkt op 'hoe toepasselijk' het is dat juist John Negroponte de nieuwe Amerikaanse ambassadeur bij de VN is geworden. "Als Amerikaanse ambassadeur in Honduras was hij verantwoordelijk voor de financiering van de doodseskaders van het regime, die bekend stonden als Bataljon 316, die de democratische oppositie uitroeiden, terwijl de CIA zijn 'contra-oorlog' voerde tegen buurland Nicaragua. Het vermoorden van leraren en het kelen doorsnijden van vroedvrouwen was hun specialiteit. Dat was de kenmerkende terreur waar Latijns-Amerika zo lang onder heeft geleden, waar de belangrijkste folteraars en tyrannen werden getraind en gefinancierd door de grote strijder tegen het 'internationale terrorisme".

Vol overgave
In de Nederlandse media deze dagen geen woord over Negroponte. Een halfjaar geleden had de Volkskrant (8/3/01, Sleutelfiguur voor Bush) een berichtje over Negroponte, toen hij door Bush werd voorgedragen als de nieuwe VN ambassadeur. "De VS hebben nog altijd een schuld bij de Verenigde Naties open staan", en dat John Negroponte dé man is om voor dat probleem een voor Amerika bevredigende oplossing te vinden. De volkskrant gaat ook zijn carrière na en staat even stil bij Honduras. "Daar vertegenwoordigde hij van 1981 tot 1985 vol overgave de regering Reagan, die een sterke militaire aanwezigheid in Honduras bepleitte om tegenwicht te bieden tegen de linkse Sandinistische regering in buurland Nicaragua."
Voor het uiteindelijke oordeel wordt door de Volkskrant een citaat uit een CNN interview aangehaald waarin aan Negroponte de vraag wordt gesteld of de Verenigde Staten er wel goed aan hebben gedaan om Midden-Amerikaanse dictaturen te steunen. Antwoord van Negroponte: "Ik denk dat er dankzij de maatregelen die de Verenigde Staten in Midden-Amerika hebben genomen minder werd geleden dan wanneer we onze armen over elkaar hadden geslagen en niets hadden gedaan."
Het is voor de Volkskrant blijkbaar de gewoonste zaak van de wereld om het uiteindelijke oordeel over deze periode over te laten aan deze 'beroepsdiplomaat'. Dan is het ook niet meer nodig om verslagen van de mensenrechtencommissies uit de regio of van Amnesty International en Human Rights Watch er op na te slaan. Of te vragen naar reacties van slachtoffers of hun familieleden die een heel wat 'ongenuanceerder oordeel' over die 'militaire aanwezigheid' hebben, maar wel een oordeel dat veel dichter bij de werkelijkheid staat.





Negroponte




Terug